Jesień kładzie słoneczne wspomnienia w słoiki,Pachną zioła, pęcznieją worki i koszyki,
Przyjaciele wracają z podróży dalekich,
Obmywają stopy w nurcie własnej rzeki.
Denominacja złotego została przeprowadzona 1 stycznia 1995 r. na podstawie ustawy o denominacji złotego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 84, poz. 386 i z 1995 r. Nr 16, poz. 79). Zgodnie z postanowieniem ustawy wprowadzono nową jednostkę pieniężną o nazwie "złoty", która ma wartość równą 10 000 starych złotych.
Zgodnie z ustawą o denominacji złotego wymiana starych złotych na nowe dokonywana będzie do 31 grudnia 2010 roku.
Ciąg polskich monet obiegowych składa się z 9 jednostek. Ostatnia z nich - 5 złotowa moneta dwukolorowa uznana została w 1996 roku, przez międzynarodowe gremium dyrektorów mennic, za najbardziej zaawansowaną technicznie obiegową monetę świata. Wszystkie nowe polskie monety wykonane zostały przez Mennicę Państwową S.A.
Jak wynika z dostępnych dotychczas danych, do 2003 roku włącznie wybito ponad 6 miliardów
monet, na łączną kwotę ponad dwa miliardy złotych.
Najwięcej monet wybito w 1992 roku - ponad miliard, a w 1994 wartość nominalna monet zbliżyła się do 800 milionów!
Do obiegu trafiło już ponad 2 miliardy grosików (najwięcej) i blisko 166 milonów pięciozłotówek (najmniej).
Zestawienie nakładów monet obiegowych znajduje się pod wizerunkami.
 |
 |
| nominał: | 1 grosz |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża cyfra 1, poniżej poziomy napis GROSZ, nad cyfrą gałązka z liściem dębu |
| stop: | mosiądz manganowy (MM59) |
| średnica: | 15,5 mm |
| masa: | 1,64 g |
| rant: | ząbkowany (moletowany) |
| projekt awersu: | St. Wątróbska-Frindt |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 2 grosze |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża cyfra 2, poniżej poziomy napis GROSZE, nad cyfrą gałązka z dwoma liśćmi dębu |
| stop: | mosiądz manganowy (MM59) |
| średnica: | 17,5 mm |
| masa: | 2,13 g |
| rant: | gładki |
| projekt awersu: | St. Wątróbska-Frindt |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 5 groszy |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Z lewej strony duża cyfra 5, obok u góry poziomy napis GROSZY, poniżej kompozycja pięciu liści dębu |
| stop: | mosiądz manganowy (MM59) |
| średnica: | 19,5 mm |
| masa: | 2,59 g |
| rant: | na przemian gładki i ząbkowany (moletowany) |
| projekt awersu: | St. Wątróbska-Frindt |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 10 groszy |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża liczba 10, poniżej poziomy napis GROSZY, wokół ornament z fragmentów liści dębu |
| stop: | miedzionikiel (MN25) |
| średnica: | 16,5 mm |
| masa: | 2,51 g |
| rant: | na przemian gładki i ząbkowany (moletowany) |
| projekt awersu: | St. Wątróbska-Frindt |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 20 groszy |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża liczba 20, poniżej poziomy napis GROSZY, wokół ornament w kwadracie ze stylizowanych liści dębu |
| stop: | miedzionikiel (MN25) |
| średnica: | 18,5 mm |
| masa: | 3,22 g |
| rant: | ząbkowany (moletowany) |
| projekt awersu: | St. Wątróbska-Frindt |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 50 groszy |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża liczba 50, poniżej poziomy napis GROSZY, z lewej półkolem fragment wieńca ze stylizowanych liści dębu |
| stop: | miedzionikiel (MN25) |
| średnica: | 20,5 mm |
| masa: | 3,94 g |
| rant: | ząbkowany (moletowany) |
| projekt awersu: | St. Wątróbska-Frindt |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 1 złoty |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża cyfra 1, poniżej poziomy napis ZŁOTY. Całość w wieńcu ze stylizowanych liści dębu |
| stop: | miedzionikiel (MN25) |
| średnica: | 23 mm |
| masa: | 5 g |
| rant: | na przemian gładki i ząbkowany (moletowany) |
| projekt awersu: | St. Wątróbska-Frindt |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 2 złote |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, ujęty w kole, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża cyfra 2. W tle cyfry gładka płaszczyzna z poziomym napisem na dole ZŁOTE, układająca się kompozycyjnie w cyfrę 2. Po bokach nieregularne płaszczyzny wypełnione - z lewej strony wizerunkiem liścia dębu i pionowymi kreskami, z prawej wizerunkiem liścia dębu i poziomymi kreskami |
| stop: | pierścień: brązal (brąz aluminiowy - CuAl6Ni2) rdzeń: miedzionikiel (MN 25) |
| średnica: | 21,5/12 mm |
| masa: | 5,21 g |
| rant: | gładki |
| projekt awersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
 |
 |
| nominał: | 5 złotych |
| awers: | Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, ujęty w kole, pod orłem oznaczenie roku emisji, w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA |
| rewers: | Duża cyfra 5. W tle cyfry gładka płaszczyzna z półkolistym napisem na dole ZŁOTYCH, układająca się kompozycyjnie w cyfrę 5. U góry po bokach nieregularne płaszczyzny wypełnione - z lewej strony wizerunkiem dwóch liści dębu i pionowymi kreskami, z prawej wizerunkiem trzech liści dębu i poziomymi kreskami |
| stop: | pierścień: miedzionikiel (MN 25) rdzeń: brązal (brąz aluminiowy - CuAl6Ni2) |
| średnica: | 24/16 mm |
| masa: | 6,54 g |
| rant: | moletowany nieregularnie |
| projekt awersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
| projekt rewersu: | Ewa Tyc-Karpińska |
Polskie monety obiegowe po denominacji.
Nakłady w tysiącach sztuk (na podstawie informacji NBP).
| 1 gr. | 2 gr. | 5 gr. | 10 gr. | 20 gr. | 50 gr. | 1 zł. | 2 zł. | 5 zł. | |
| 1990 | 29 140 | 44 400 | 70 240 | 43 060 | 25 100 | 29 150 | 20 240 | ||
| 1991 | 79 000 | 97 410 | 171 040 | 123 160 | 75 400 | 99 120 | 60 080 | ||
| 1992 | 362 000 | 157 000 | 103 780 | 210 000 | 106 100 | 116 000 | 102 240 | ||
| 1993 | 80 780 | 20 280 | 80 240 | 20 900 | |||||
| 1994 | 69 950 | 79 640 | 112 890 | ||||||
| 1995 | 102 280 | 101 600 | 99 740 | 122 880 | |||||
| 1996 | 29 740 | 52 940 | |||||||
| 1997 | 103 080 | 92 400 | 59 750 | ||||||
| 1998 | 257 640 | 154 840 | 93 470 | 62 690 | 52 500 | ||||
| 1999 | 203 970 | 187 900 | 99 020 | 47 040 | 25 980 | ||||
| 2000 | 210 100 | 94 500 | 75 600 | 104 060 | 52 130 | ||||
| 2001 | 210 000 | 84 000 | 67 360 | 62 820 | 41 980 | ||||
| 2002 | 240 000 | 83 910 | 67 200 | 10 500 | 10 500 | ||||
| 2003 | 250 000 | 80 000 | 48 000 | 31 500 | 20 400 | ||||
| 2004 | 300 000 | 100 000 | 62 500 | 70 500 | 40 000 | ||||
| 2005 | 375 000 | 163 003 | 113 000 | 94 000 | 37 000 | 5 000 | |||
| 2006 | 184 000 | 105 000 | 54 000 | 40 000 | 35 000 | 5 000 | |||
| 2007 | 330 000 | 160 000 | 116 000 | 100 000 | 68 000 | 20 000 | |||
| 2008 |
nn - nakład nieujawniony
? - tych monet nie miałem okazji widzieć, ale są przesłanki za ich istnieniem ;-)